Svijet je 2012. proslavio otkriće Higsovog bozona, poznatijeg kao „Božija čestica“. Otkriće te čestice, za koju se smatra da daje masu materiji, bio je najveći uspjeh Velikog hadronskog sudarača u Cernu, do sada.
Međutim, jedan naučnik smatra da će u narednim godinama LHC imati još mnogo prilika da promijeni tok istorije, prenosi B92.
Dr. Monika Danford iz Kalifornije, koja trenutno radi na Univerzitetu Hajdelberg u Nemačkoj, radila je u Cernu do 2013. godine. Ona je jedna od šest naučnika koji su se pojavili u popularnom dokumentarcu „Particle Fever“ o prvim eksperimentima u Cernu tokom 2008.
Pronalazak Higsovog bozona bio je jedan od glavnih ciljeva LHC, ali njegovo vrijeme izgleda tek dolazi.
„Jedna od stvari za koje sam najviše zainteresovana je pronalazak i stvaranje tamne materije“, kaže dr Danford.
„Znamo prema kosmološkim mjerenjima da 25 posto svemira čini tamna materija, a mi nemamo pojma šta ona predstavlja. Poređenja radi, ono što znamo – elektroni i protoni – čini samo četiri procenta. Ogroman dio svijeta koji nas okružuje sačinjen je od materije za koju ne znamo šta je.“
Ona smatra da bi otkriće i proizvođenje tamne materije u LHC moglo da bude veće otkriće od Higsovog bozona.
„Za Higsa smo imali dobra i konkretna teoretska predviđanja. O tamnoj materiji ne znamo ništa. Nema čestice koja nam je danas poznata, a koja bi mogla da nam objasni tamnu materiju, a da ne govorimo o tamnoj energiji. Ako bismo uspjeli da proizvedemo čestice tamne materije u LHC, to bi bio ogroman korak ka našem razumijevanju svemira“, kaže Danford.
Šanse da se tamna materija pronađe su, međutim, nepoznate. Mnoge teorije predviđaju njeno postojanje, naročito standardni model fizike, ali bi njen pronalazak možda zahtijevao i mnogo veće mašine od Velikog hadronskog sudarača.
Ove godine će se dva protonska zraka dvostruko veće energije sudariti i osloboditi energiju koju nikad nije postigao nijedan drugi akcelerator.
Dr Danford kaže da u novim eksperimentima ima mnogo potencijala za pronalaženje novih čestica, a možda i tamne materije.
Šta god da je budućnost LHC, ovaj projekat je dokaz da je sve moguće postići kroz međunarodnu saradnju.